Remonty dróg w Łodzi a wydłużony bilet MPK

1. Główny wniosek

Rok 2026 jest niepełny z dwóch powodów: kończy się 7 listopada, a ogłoszenia o wykonaniu umów trafiają do BZP dopiero po zakończeniu robót. Dlatego nie porównujemy go wprost z pełnymi latami. Rok 2021 jest zaniżony: brakuje umów zawartych przed 2021 r., które wtedy jeszcze trwały.

2. Skąd są dane

Nie istnieje publiczny rejestr robót drogowych w Łodzi z datami i lokalizacją. Warstwa „Road works (ZDiT)” w miejskim ArcGIS ma ok. 10 bieżących obiektów bez atrybutów, a mapa „Drogi wyremontowane od 2011 r.” nie ma lat. Dlatego zebraliśmy dane z pięciu źródeł.

3. Metoda

Co liczymy. Robota drogowa = remont, przebudowa, modernizacja lub budowa nawierzchni jezdni (w tym utwardzenie gruntówki) albo torowiska tramwajowego. Poza zakresem (zostają w danych z flagą): chodniki i ciągi piesze, drogi rowerowe, oświetlenie, odwodnienie i kanalizacja, sygnalizacja, oznakowanie, elewacje, budynki, zieleń i sama dokumentacja projektowa. Osobna kategoria to umowy utrzymaniowe (np. „Remonty dróg o nawierzchni twardych… w latach 2020–2022 z podziałem na 4 rejony”, naprawy gruntówek): to realne roboty, ale bez konkretnej lokalizacji i ciągłe, więc nie wchodzą do serii (36 postępowań). Jednostka = jedna inwestycja: pozycja planu albo jedno postępowanie BZP. Robota w trakcie danego dnia = dzień mieści się między datą zawarcia umowy a terminem jej wykonania.

1. Inwentarz i tekst. Każdy plik z BIP dostał identyfikator sha1 (duplikaty z http/https usunięte). Tekst wyciągnięty pdftotext z zachowaniem stron; pliki .doc skonwertowane LibreOffice; 17 skanów (ok. 100 stron) przepisanych OCR.
2. Pozycje z planów zamówień. Skrypt dzieli plan na pozycje, wyciąga przedmiot, ulice, kwotę i kwartał, klasyfikuje zakres regułami słownikowymi. Kontrola próby: 11 z 12 pozycji poprawnie. Pilotażowa ekstrakcja modelem językowym (35 rekordów) została dołączona.
3. Geokodowanie. Nazwa ulicy z dokumentu (w dopełniaczu, np. „ul. Ozorkowskiej”) jest sprowadzana do mianownika i dopasowywana do nazw ulic w OSM. Gdy dokument podaje „od ul. X do ul. Y”, odcinek jest wycinany z geometrii ulicy (najkrótsza ścieżka między węzłami najbliżej X i Y).
4. Łączenie wzmianek z planów. Ta sama ulica, ten sam zakres, okno ±2 lat i nakładające się odcinki tworzą jedno zdarzenie (235 rekordów → 180 zdarzeń). Ręczna kontrola 31 zdarzeń wielowzmiankowych wykryła 5 klas błędów; poprawione, łańcuch przeliczony.
5. Przetargi BZP. Ogłoszenia pobrane z API w oknach miesięcznych (API zwraca maks. 500 wyników i ignoruje filtr NIP, więc NIP filtrujemy lokalnie; żadne okno nie trafiło w limit). Scalone po identyfikatorze postępowania. Urząd Miasta zleca też wiele rzeczy niedrogowych, więc przedmiot musi zawierać słowo drogowe i słowo o robotach, a nie może dotyczyć obiektów spoza drogi. Kontrola: losowa próba 20 przetargów UMŁ zaliczonych do zakresu, 17 poprawnych (85%). Daty z ogłoszenia o wykonaniu umowy (pkt 4.1 i 5.2) albo z ogłoszenia o wyniku (data zawarcia + okres realizacji).
6. Seria roczna i dzienna. Przetarg łączony z pozycją planu (ta sama główna ulica, rok przetargu w [rok planu − 1, rok planu + 3]) liczy się raz, w roku przetargu (39 takich par). Dla każdego dnia do 7.11.2026 liczymy umowy w trakcie i dni w roku z ≥1, ≥3 i ≥5 umowami.
7. Historia OSM. Z pełnej historii obiektów OSM (ohsome) wyciągnięte okresy, w których droga miała oznaczenie „w budowie”. Odcinki są przycinane do granicy Łodzi. Bez nazwy: tylko na mapie. Z nazwą i danymi urzędu w promieniu 100 m (rok ±1): „potwierdzone”, bez podwójnego liczenia. Z nazwą bez odpowiednika: osobna kategoria „tylko OSM” (252 roboty w latach 2021–2026), poza serią z danych urzędu.

Wszystkie kroki to skrypty Pythona, bez ręcznej edycji danych. Każdy rekord na mapie ma link do źródła: ogłoszenia w BZP, pliku planu w BIP albo historii obiektu w OSM.

4. Wyniki rok po roku

„Roboty” = plany + przetargi w zakresie, bez powtórzeń i bez umów utrzymaniowych. Dni liczone tylko z umów BZP z datami. Kolumna przetargów pokazuje przejęcie zleceń: ZDiT → ZIM → Urząd Miasta. Wartość umów BZP w zakresie w 2024 r. (321 mln zł) obejmuje m.in. 85,6 mln zł za przebudowę linii tramwajowej w al. Śmigłego-Rydza.

5. Ograniczenia

• Okres umowy to nie zamknięcie drogi. Umowa obejmuje też przygotowanie, a przy „zaprojektuj i wybuduj” projektowanie. Liczba dni w trakcie to górna granica zajęcia jezdni. Wniosek o braku spadku opiera się na porównaniu tej samej miary w obu okresach, więc ta górna granica go nie podważa.
• Klasyfikacja regułami. Ok. 15% przetargów UMŁ zaliczonych do zakresu w próbie kontrolnej to nie roboty jezdni (np. dostawa pojazdu, remont chodnika). Błąd dotyczy w podobnym stopniu obu okresów, ale liczby bezwzględne należy czytać z tą tolerancją.
• 2026 i 2021 są niepełne (opóźnienie publikacji ogłoszeń o wykonaniu; brak umów sprzed 2021 r.). Lata 2017–2020 są prawie puste z powodu braku źródeł, a nie remontów.
• Plany to zamiar, nie wykonanie. Pozycje z planów mają rok i kwotę szacunkową, ale nie mają dat ani potwierdzenia realizacji. Tylko 39 przetargów udało się połączyć z pozycjami planów.
• Wielkości robót. Długość, powierzchnia i liczba pasów prawie nie występują w dokumentach; próba wyciągnięcia ich regułami miała precyzję 0–10%. 91 robót nie ma lokalizacji (brak nazwy ulicy albo „droga bez nazwy”).
• OSM to inne zjawisko. Oznaczenie „w budowie” w OSM obejmuje też budowy osiedli, dróg wewnętrznych i inwestycje prywatne, a usuwanie oznaczeń bywa opóźnione. Tylko 147 z 2531 epizodów OSM (6%) ma odpowiednik w danych urzędu; 22 z 51 sprawdzonych przetargów ZIM/ZDiT ma odpowiednik w OSM. Dlatego „tylko OSM” jest osobną kategorią (75 · 80 · 63 · 81 robót w latach 2021–2024, 67 w 2025, 49 w 2026), a nie częścią serii.
• Komunikaty miasta używają różnych definicji („ulica”, odcinek, km, gruntówka) i nie są jednolitą serią. Służą tylko do porównania skali.

6. Co dalej

Przecięcie odcinków z trasami MPK (ile remontów dotyczyło ulic z komunikacją i ile kursów przez nie jechało), sprawdzenie TED dla dużych przetargów, ręczna weryfikacja przetargów UMŁ w zakresie, a dla wybranych remontów pomiar faktycznego zajęcia jezdni z danych o organizacji ruchu.