MRP · dochód per obwód spisowy · 6 miast
Ile zarabia Twój obwód? Szacowanie dochodu tam, gdzie spis go nie mierzy
Polski spis powszechny (NSP 2021) nie pyta o dochód, na żadnym poziomie drobniejszym niż gmina. Ten raport szacuje dochód na poziomie obwodu spisowego metodą MRP (Multilevel Regression + Poststratification) z predyktorem obszarowym — wynikiem wyborczym — dla sześciu miast: Łodzi, Krakowa, Warszawy, Poznania, Gdańska i Szczecina.
To nie jest zmierzony dochód, to estymacja. Zakłada, że skład polityczny obwodu głosowania koreluje z jego profilem dochodowym tak, jak wynika z ogólnopolskiej ankiety CBOS — założenie z realnymi ograniczeniami, opisanymi na końcu.
1. Dochód szacowany per elektorat
Krok 1 metody MRP: dochód deklarowany per capita przez wyborców każdej partii (CBOS 98/2023, VI–VII 2023). Każdy obwód głosowania dostaje ważoną średnią tych wartości, proporcjonalnie do udziału głosów. Górny, otwarty przedział ankiety domknięto arbitralnie na 4500 zł — jedyne miejsce w całej metodzie, gdzie trzeba było coś założyć zamiast policzyć.
Rozstęp deklarowanego dochodu między elektoratami jest wąski (2594–3344 zł) — różnice partyjne w tej ankiecie są dużo mniejsze niż stereotypy sugerują. Każdy obwód spisowy dziedziczy dokładnie income_index_pln swojego obwodu głosowania (brak zróżnicowania wewnątrz obwodu głosowania — to nie błąd, po prostu głosuje się per obwód, nie per budynek).
2. Jedyna zależność, która się potwierdza: dochód i samotne rodzicielstwo
Z pięciu sprawdzonych hipotez o związku dochodu, głosowania i struktury rodzinnej (korelacja Pearsona, per miasto) tylko jedna powtarza się spójnie we wszystkich sześciu miastach: niższy dochód wiąże się z większym udziałem samotnych matek.
Zakres korelacji: od r=−0,11 w Łodzi (najsłabsza) do r=−0,34 w Gdańsku (najsilniejsza) — pozostałe cztery miasta leżą pomiędzy, dokładne wartości w kodzie źródłowym. Kierunek jest ujemny i spójny wszędzie, co w tej analizie zdarza się rzadko.
3. Pięć hipotez, jedna się potwierdza
Pozostałe cztery sprawdzone hipotezy o dochodzie i strukturze gospodarstw domowych nie potwierdzają się spójnie — znak korelacji albo jest bliski zeru, albo zmienia się między miastami.
Metoda i źródła
Walidacja: po naprawie dwóch realnych błędów (zły kod TERYT dla Łodzi w pierwszej próbie; przestawione pola przy złączeniu tabel w QGIS), wynik zgadza się z oficjalną populacją GUS dokładnie w 5 z 6 miast, 99,9% w Łodzi. Zero rozbieżności głosów względem oficjalnego CSV PKW w Warszawie (805 obwodów), Gdańsku (202), Poznaniu (258) i Szczecinie (207). Przestrzennie sklastrowane (I Morana, k-NN k=8): income_index_pln i udział głosów na PiS bardzo silnie (0,71–0,84), struktura rodzinna słabiej (0,19–0,32) — dochód jest z konstrukcji jednolity w obrębie obwodu głosowania, więc zmienia się tylko na jego granicach.
Sześć plików GPKG (warstwy obwody_spisowe i obwody_glosowania) razem ze skryptami: easy-R5 · tools/ses_income_lodz (METHODOLOGY.md, HANDOFF.md). Pierwotny wpis na portalu: gisboost.github.io/analizy/dochod-obwody-spisowe.